Hiệp định về vận tải biển - bước tiến mới về phát triển kinh tế giữa 2 nước Việt Nam - Hoa Kỳ

10:12 2018/7/12 - Nguồn : TS. Bùi Thiên Thu
Toàn cảnh buổi họp Tham vấn Việt Nam - Hoa Kỳ
 
Bước phát triển của quan hệ kinh tế Việt - Mỹ
 
"Năm 2007, Việt Nam và Hoa Kỳ đã ký Hiệp định Vận tải biển song phương, đánh dấu một bước tiến mới giữa hai nước về hợp tác kinh tế nói chung, trong lĩnh vực hàng hải nói riêng.  
 
Nhưng trước hết, tôi muốn chúng ta nhìn lại lịch sử 215 năm trước, vào năm 1803, khi chiếc tàu biển đầu tiên của Hoa Kỳ mang tên "Fame" do thuyền trưởng J. Briggs chỉ huy đã dong buồm cập bến cảng Tourane (tức Cảng Đà Nẵng ngày nay) để khảo sát khả năng giao thương với vùng đàng trong của Việt Nam mà lúc đó người Mỹ gọi là CochinChina.
 
Và tiếp đó, vào năm 1819, tức 200 năm trước đây, xuất phát từ Massachusetts, hai con tàu "Marmion" của thuyền trưởng Blanchard và "Franklin" của John White đi mất 5 tháng mới đến Việt Nam. Tàu đã cập Côn Đảo, Vũng Tàu rồi đến Đà Nẵng. Công việc của thuyền trưởng John White đã được ông ghi lại trong cuốn sách "Câu chuyện về hành trình tới vùng biển Trung Hoa" (History of the voyage to the China sea), được xuất bản vào năm 1823 tại Boston, và ngay sau đó, năm 1824 được tái bản ở London với nhan đề "Một chuyến đi Việt Nam".
 
Năm 1829, khi vị Tổng thống thứ 7 của Hoa Kỳ - Andrew Jackson lên nhậm chức, đã giao Bộ Ngoại giao cử phái bộ do Edmund Roberts và George Thomson mang theo dự thảo Hiệp định thương mại để tìm cách thông thương với Việt Nam; sau đó 03 năm, tức vào năm 1832, chiến hạm Peacock đã chở phái bộ này tới Phú Yên, miền Trung của Việt Nam.
 
Bên cạnh đó, theo sử sách Việt Nam, ông Trần Trọng Khiêm có thể là thuyền viên người Việt Nam đầu tiên đặt chân lên Hoa Kỳ, ông lên tàu làm thủy thủ cho một tàu buôn nước ngoài, qua nhiều cảng ở nhiều nước trước khi đặt chân tới New Orleans, Hoa Kỳ vào khoảng năm 1850. Tại đây, ông còn thamgia đi đào vàng ở miền Viễn Tây Hoa Kỳ.
 
Cục trưởng Cục Hàng hải Việt Nam, Vương Đình Lam (ngồi, bên trái) ký Hiệp định Vận tải biên Việt Nam - Hoa Kỳ. Ảnh: Tư liệu
 
Năm 1873, nhà ngoại giao Bùi Viện được Vua Tự Đức cử sang Hoa Kỳ với một sứ mệnh ngoại giao quan trọng, ông đã lên tàu, qua nhiều năm ròng để tới được Hoa Kỳ và đã gặp vị Tổng thống Hoa Kỳ thứ 18 - Ulysses Simpson Grant… với đề xuất bang giao và hợp tác. Tên của những người đi biển Việt Nam đầu tiên tới Mỹ kể trên, đã được đặt cho một số con phố mà các quý vị có thể tìm thấy ở một số thành phố của chúng tôi. 
 
Và năm 1911, khi vừa tròn 21 tuổi, thủy thủ Văn Ba - người sau này chính là Chủ tịch Hồ Chí Minh của chúng tôi, đã lên tàu mang tên “Đô đốc Latuso Tơverin”, rời cảng Sài Gòn, vượt trùng dương qua châu Âu, vòng qua châu Phi, châu Mỹ và tới Newyork...Trong những năm 1912-1913, tại Boston, thuộc bang Massachuset, ông đã nghiên cứu Bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của nước Mỹ, đã nghiên cứu tư tưởng của G.Washington, Th.Jeffeson, Abraham Lincoln... những nhân vật đại diện cho sự công bằng, dân chủ và bình đẳng...
 
Các bậc tiền bối nói trên của chúng ta có thể được coi là những người đầu tiên trên các chuyến tàu biển vượt đại dương tới nửa bên kia của trái đất. Chúng ta tự hào về họ, những con người đã đóng góp cho sự bang giao, thông thương giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, cũng như góp phần hình thành một chặng đường lịch sử của dân tộc mình."
 
Có thể chậm nhưng đừng bao giờ bước lùi
 
Phó Cục trưởng Cục HHVN, TS. Bùi Thiên Thu phát biểu tại tham vấn
 
"Ngày nay, thay vì mất nhiều tháng hoặc hàng năm ròng vượt đại dương bằng tàu buồm hay tàu hơi nước, nếu muốn, chỉ mất chưa đầy 24 giờ bay là Ngài Cục trưởng đã có thể có mặt tại Hà Nội, và tôi cũng có thể có mặt tại Washington D.C, để chúng ta bàn thảo và thúc đẩy hợp tác về hàng hải giữa hai bên. Nhưng như vậy, chúng ta càng hiểu rõ và trân trọng những giá trị thực mà Hiệp định vận tải biểnViệt Nam – Hoa Kỳ có thể mang lại cho chúng ta.
 
Nay, chúng ta đang sống trong thời đại của công nghệ 4.0, thời kỳ của giao thương mở cửa, khi mà dòng vốn và con người có thể tự do di chuyển, thì hợp tác trong ngành hàng hải của chúng ta càng cần phải đóng góp nhiều hơn cho sản phẩm của xã hội.  
 
Hợp tác trong lĩnh vực hàng hải sẽ không chỉ giới hạn trong vận tải biển, cảng biển, công nghiệp tàu thủy, mà cần đi sâu cả về đào tạo nguồn nhân lực hàng hải, về an toàn an ninh hàng hải, tìm kiếm cứu nạn hàng hải, cần tăng cường hợp tác về chống cướp biển, về môi trường biển..., hay mở rộng hợp tác về vận tải đa phương thức, về vận tải thủy nội địa hay công tác đăng kiểm, phân cấp tàu...vv.
 
Về địa lý, chúng ta cách nhau nửa vòng trái đất, nhưng những gì mà các vị tiền bối của chúng ta đã làm nhằm thúc đẩy giao thương và ngoại giao giữa hai nước hàng trăm năm trước đây, hay hiệp định vận tải biển mà chúng ta đã ký 11 năm trước, đã làm chúng ta gần nhau hơn, và quan trọng hơn cả là chúng ta cùng hướng tới sự hợp tác mà hai bên cùng có lợi.
 
Các đại biểu tham dự Tham vấn chụp ảnh lưu niệm
 
Hiệp định vận tải biển đã ký của chúng ta, sẽ vẫn chỉ là những tờ giấy không có giá trị, nằm yên trong ngăn bàn của Ngài Cục trưởng và trong ngăn bàn làm việc của tôi nếu chúng ta không có những hành động cụ thể. May mắn rằng, với sự giúp đỡ, hợp tác rất tích cực của Cục Hàng hải Hoa Kỳ, hiệp định đã và đang triển khai tốt, ở nhiều góc độ khác nhau, và tôi hy vọng rằng sự hợp tác giữa ngành hàng hải của hai nước sẽ được tiến hành một cách rộng hơn và sâu sắc hơn.
 
Tôi đã đề cập đến một phần lịch sử hàng hải trong quá khứ, đến công việc hiện tại mà chúng ta đang làm, và hợp tác về hàng hải trong tương lai mà chúng tôi hy vọng, những mong không xấu hổ với những gì mà các bậc tiền bối của chúng ta đã làm.
 
Kết thúc bài phát biểu, tôi muốn dùng câu nói của Tổng thống thứ 16 của Hoa Kỳ Abraham Lincoln  “Có thể tiến chậm, nhưng đừng bao giờ bước lùi", ( I walk slowly, but I never walk backward) để nói đến hợp tác trong lĩnh vực hàng hải của chúng ta.  Chúng ta sẽ không dừng lại, không bước lùi, trước mặt của chúng ta chỉ có con đường hợp tác cùng phát triển mà thôi"