1 Cục hàng hải VIệt Nam Vinalines VINASHIN NXB

Thực thi Công ước ICCPR ở Việt Nam (Bài 3) Đưa pháp luật vào cuộc sống và thách thức trong thực thi công ước

- Theo báo Pháp Luật

Bên cạnh những thành công đáng khích lệ trong công tác xây dựng pháp luật về quyền dân sự và chính trị, Việt Nam cũng đã nỗ lực hiện thực hóa việc hưởng các quyền này của người dân. Minh chứng có thể thấy rõ trong đời sống chính trị – xã hội Việt Nam, từ sự dân chủ, cởi mở trên diễn đàn của Quốc hội đến hoạt động tại các khu vực dịch vụ công hay sự bùng nổ của internet…



Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình phát biểu tại Đại hội thành lập Hội Luật quốc tế Việt Nam năm 2016.
 
Đưa quy định pháp luật vào cuộc sống
 
Trong những năm qua, quy định pháp luật về quyền dân sự và chính trị đã từng bước đi vào cuộc sống của người dân Việt Nam và ngày càng đạt được những thành công đáng kể, đặc biệt phải kể đến một số lĩnh vực sau: 
 
Về quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, Việt Nam luôn coi trọng chính sách đoàn kết và hòa hợp giữa các tôn giáo, đảm bảo sự bình đẳng, không phân biệt đối xử vì lý do tôn giáo. Pháp luật Việt Nam đã tạo khuôn khổ pháp lý vững chắc để bảo đảm tốt hơn quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo cho người dân.
 
Việt Nam nghiêm cấm lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để kích động hận thù, chia rẽ, gây mâu thuẫn và xung đột, làm tổn hại đến an ninh, ổn định của đất nước và cuộc sống yên bình của người dân. Một số đối tượng đã bị bắt, giam giữ không phải vì lý do tín ngưỡng, tôn giáo mà do có hành vi vi phạm pháp luật, gây mất đoàn kết nội bộ tôn giáo, đi ngược lại lợi ích chung của đồng bào tôn giáo, lợi ích tôn giáo.
 
Các tôn giáo ở Việt Nam chung sống hòa hợp trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Hiện có 42 tổ chức thuộc 15 tôn giáo được công nhận tư cách pháp nhân; 60 cơ sở đào tạo tôn giáo, thuộc Phật giáo, Công giáo, Tin lành, Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo.
 
Về quyền tự do ngôn luận, báo chí, tự do hội họp, thực tiễn cuộc sống là bằng chứng rất rõ nét về việc thụ hưởng quyền này ở Việt Nam. Có thể thấy, báo chí ở Việt Nam đã phát triển không ngừng, trở thành diễn đàn ngôn luận của các tổ chức xã hội, nhân dân, là công cụ bảo vệ quyền của người dân, lợi ích của xã hội, hỗ trợ công tác kiểm tra, giám sát thực thi pháp luật, chính sách. 
 
Quyền bình đẳng trước tòa án và quyền được xét xử công bằng đã được quy định trong Hiến pháp, các đạo luật liên quan và đã đi vào thực tế. Năm 2017, Tòa án gia đình và người chưa thành niên đã được thành lập nhằm bảo vệ quyền lợi cho phụ nữ và trẻ em dưới 18 tuổi.
 
Các cơ chế tố tụng được bảo đảm theo hướng công khai, minh bạch, tôn trọng và bảo vệ quyền con người; thủ tục phiên tòa được đổi mới. Việc tiếp cận công lý của người dân luôn được khẳng định… Năm 2018, các Trung tâm Trợ giúp pháp lý đã tiếp nhận, thực hiện 58.887 vụ việc trợ giúp pháp lý cho 51.608 lượt người, trong đó có 18.358 vụ việc tham gia tố tụng (tăng 12,7% so với năm 2017). Đặc biệt, 100% các vụ án hình sự mà yêu cầu phải chỉ định luật sư bào chữa thì đều có sự tham gia của luật sư, trợ giúp viên pháp lý.
 
Lĩnh vực hành chính và tư pháp - lĩnh vực gắn chặt với người dân, doanh nghiệp – đã được chú trọng nâng cao chất lượng. Năm 2018, số lượng đăng ký hộ tịch đều tăng so với năm 2017 (đăng ký khai sinh mới cho hơn 2,18 triệu trường hợp, đăng ký khai sinh lại cho hơn 1,4 triệu trường hợp và 5.354 trường hợp khai sinh có yếu tố nước ngoài; đăng ký kết hôn cho tổng số 787.764 cặp).
 
Năm 2018, Bộ Tư pháp đã tham mưu, trình Chủ tịch nước giải quyết 5.452 hồ sơ về quốc tịch; trả lời tra cứu quốc tịch Việt Nam của 1.875 trường hợp theo đề nghị của các cơ quan...
 
Thách thức khi thực thi Công ước
 
Trong quá trình thực hiện Công ước ICCPR với mục tiêu hết sức tốt đẹp, Việt Nam phải đương đầu với một số khó khăn, thách thức cả về chủ quan và khách quan.
 
Những thách thức ấy là hậu quả của nhiều cuộc chiến tranh với môi trường bị tàn phá, thu nhập còn ở mức trung bình thấp; điều kiện kinh tế – xã hội còn hạn chế; khuôn khổ pháp luật về quyền con người vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, năng lực tổ chức thực hiện pháp luật còn hạn chế, hiểu biết và ý thức chấp hành pháp luật còn chưa cao; mức độ phát triển kinh tế – xã hội giữa các vùng và nhóm dân cư chưa đồng đều; thiếu hụt nguồn lực; chất lượng giáo dục về quyền con người mới chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin; phong tục, tập quán lạc hậu; biến động của tình hình khu vực và quốc tế...
 
Những thách thức nêu trên không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến mỗi người dân mà còn làm phân tán nguồn lực của đất nước, làm giảm hiệu quả của các chính sách khuyến khích và thúc đẩy phát triển quyền dân sự và chính trị ở Việt Nam. Tuy vậy, Việt Nam vẫn nỗ lực vượt qua và đặt ưu tiên cao nhất là tiếp tục xây dựng Nhà nước pháp quyền, cải cách pháp luật và tư pháp, thực thi có hiệu quả các quy định pháp luật để thành công hơn nữa trong việc bảo vệ và thúc đẩy quyền dân sự và chính trị ở Việt Nam. 
 
Tính đến tháng 6/2018, cả nước đã có tới 857 cơ quan báo chí với 1.119 ấn phẩm và có tới 1.510 trang thông tin điện tử tổng hợp được Bộ Thông tin và Truyền thông cấp phép. 20 cơ quan báo chí nước ngoài có phóng viên thường trú tại Việt Nam. Internet phát triển vô cùng nhanh chóng đang tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận thông tin, phục vụ phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa. 
 

Tính đến tháng 12/2017, tỷ lệ hộ gia đình có truy cập internet là 28,35%, số người dùng internet ở Việt Nam là khoảng 50 triệu người, chiếm 54% dân số (so với 30,8 triệu người năm 2013). 

GỬI Ý KIẾN