1 Cục hàng hải VIệt Nam Vinalines VINASHIN NXB

Tổng thống Park Geun-hye bị phế truất: Cuộc đời lãnh đạo chưa trọn vẹn

- VSU (giới thiệu)

Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc ngày 10.3 ra phán quyết ủng hộ kiến nghị luận tội Tổng thống Park Geun-hye, khiến bà mất quyền lãnh đạo vĩnh viễn và không thể hoàn thành nhiệm kỳ 5 năm của mình.


 
Bà Park bị tạm đình chỉ chức vụ tổng thống kể từ khi quốc hội Hàn Quốc thông qua kiến nghị luận tội bà vào ngày 9.12.2016. Bà nhậm chức tổng thống ngày 25.2.2013, trở thành nữ nguyên thủ đầu tiên của Hàn Quốc. Nếu không bị phế truất, nhiệm kỳ 5 năm đầy đủ của bà Park sẽ kết thúc vào tháng 2.2018.
 
Từng hứng 2 biến cố
 
Bà Park sinh năm 1952 tại Daegu, thành phố lớn thứ tư của Hàn Quốc, là con gái lớn của cố tổng thống Park Chung-hee. Bà dời đến sống ở dinh tổng thống (hay còn gọi là Nhà Xanh) từ năm 1964, khi ông Park lên nắm quyền sau cuộc đảo chính quân sự năm 1961, theo Yonhap.
 
Sau khi trải qua những năm học phổ thông ở Nhà Xanh, bà ghi danh vào Đại học Sogang trong năm 1970, học chuyên ngành kỹ thuật điện tử, một ngành học lạ đối với phụ nữ thời đó. Sau khi tốt nghiệp, bà Park sang Pháp năm 1974 để tiếp tục con đường học vấn, nhưng phải trở về nước trong tháng 8 năm đó sau khi mẹ bà là phu nhân Yook Young-su thiệt mạng trong một vụ ám sát. Vụ ám sát, vốn nhằm vào ông Park Chung-hee, do một người Nhật gốc Triều Tiên ủng hộ Bình Nhưỡng tiến hành.
 
Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc ngày 10.3 ra phán quyết ủng hộ kiến nghị luận tội Tổng thống Park Geun-hye, khiến bà bị phế truất, kết thúc cuộc khủng hoảng chính trị tại nước này trong mấy tháng qua.
 
Bà Park trải qua 5 năm sau đó với vai trò quyền đệ nhất phu nhân,cho đến khi cha bà bị giám đốc tình báo Hàn Quốc bắn chết vào năm 1979. Khi được báo tin về cái chết của cha mình, những lời đầu tiên bà Park thốt lên là: “Mọi thứ ở tiền tuyến có ổn không?”, theo Yonhap.
 
Bà rút khỏi chính trường trong 18 năm sau đó, khoảng thời gian mà bà tâm sự là đã chịu đựng sự phản bội từ nhiều trợ lý cũ của cha. Bà dành nhiều thời gian để đọc sách về lịch sử và triết học, tham quan nhiều di tích văn hóa trên cả nước để mở rộng tầm hiểu biết.

Bỏ lại cam kết?
 
Bà Park trở lại chính trường vào năm 1997, khi gia nhập đảng Đại Dân tộc (GNP), tiền thân của đảng Saenuri. Bà ủng hộ chiến dịch tranh cử của ứng cử viên tổng thống Lee Hoi-chang. Từ tháng 4.1997, bà trở thành nghị sĩ tại quê nhà ở Daegu và thăng tiến nhanh chóng trong đảng.
 
Khi yêu cầu của mình về cải cách chính trị bị GNP bác bỏ vào năm 2001, bà rút khỏi GNP và thành lập đảng mới. Đến tháng 5.2002, bà thăm CHDCND Triều Tiên và gặp lãnh đạo khi đó là ông Kim Jong-il, cha của đương kim lãnh đạo Kim Jong-un, theo Yonhap.
 
Tuy nhiên, sau khi những yêu cầu về cải cách chính trị được đáp ứng, bà quay trở lại GNP và tiếp tục chứng minh khả năng lãnh đạo với hàng loạt chiến thắng ở quốc hội, mang lại cho mình danh hiệu “nữ hoàng của các cuộc bầu cử”.
 
Đến cuối tháng 11.2011, bà Park bắt đầu kiểm soát GNP và đến tháng 2.2012, đảng này được đổi tên thành Saenuri. Ngày 9.12.2012, bà giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống và trở thành nữ nguyên thủ đầu tiên của Hàn Quốc.
 
Trong thời gian lãnh đạo này, tạp chí Forbes 2 chọn bà Park là một trong 100 phụ nữ quyền lực nhất thế giới vào các năm 2013 và 2014. Bà Park còn được đánh giá cao vì cách phản ứng quyết liệt và nhanh chóng với các động thái của CHDCND Triều Tiên. Tuy nhiên, bà cũng bị chỉ trích vì kinh tế Hàn Quốc chưa có dấu hiệu cải thiện, cũng như phản ứng bị cho là chậm chạp trong thảm họa chìm phà Sewol năm 2014.
 
Ngày 9.3, an ninh đã được tăng cường xung quanh các tòa nhà chính phủ ở thủ đô Seoul (Hàn Quốc), một ngày trước khi Tòa án Hiến pháp ra phán quyết về kiến nghị luận tội Tổng thống Park Geun-hye.
 
Kể từ khi vụ bê bối liên quan đến người bạn thân Choi Soon-sil bị phanh phui hồi tháng 10.2016, mức tín nhiệm đối với bà Park xuống thấp kỷ lục, chỉ ở mức 5%, sự nghiệp chính trị của bà chao đảo. Vào mỗi cuối tuần, hàng chục ngàn người, thậm chí hàng triệu người xuống đường biểu tình đòi bà phải từ chức.
 
Những diễn biến này cùng với phán quyết mới của Tòa án Hiến pháp có thể cho thấy bà Park không thể hoàn thành tuyên bố trước đó là "kết hôn với đất nước" và cam kết chỉ nghĩ về hạnh phúc của dân chúng. Trên thực tế, nữ tổng thống 65 tuổi này chưa bao giờ kết hôn.
 
 
Những cột mốc quan trọng trong vụ bê bối của Tổng thống Hàn Quốc

Ngày 24.10.2016: Kênh truyền hình cáp JTBC tuyến bố phát hiện 200 tập tin trong máy tính cá nhân của bà Choi Soon-sil, trong đó có 44 tập tin chứa bản sao những bài diễn văn của Tổng thống Park Geun-hye, theo tờ The Korea Times.

JTBC khẳng định 44 bản sao đó được lưu vào máy tính trước khi được bà Park phát biểu trong các sự kiện. Thông tin này củng cố suy đoán trước đó rằng bà Choi đã biên tập những bài phát biểu của Tổng thống Park và can thiệp vào công việc quốc gia, dù không giữ một vị trí nào trong chính quyền. Đó cũng là lúc vụ bê bối xung quanh Tổng thống Park và bà Choi bắt đầu bùng nổ.

Ngày 25.10.2016: Tổng thống Park lên tiếng thừa nhận đã để cho bà Choi biên tập những bài phát biểu của mình trong những năm đầu lãnh đạo, đồng thời lên tiếng xin lỗi người dân về những quan ngại liên quan đến vụ bê bối này.

Ngày 28.10.2016: Bà Park sa thải một số trợ lý chủ chốt của mình giữa lúc tỷ lệ ủng hộ bà giảm xuống còn 5%, mức thấp nhất dành cho một tổng thống đương nhiệm trong lịch sử nước này.

Ngày 29.10.2016: Hàng chục ngàn người xuống đường biểu tình kêu gọi Tổng thống Park từ chức ngay lập tức hoặc luận tội nhà lãnh đạo này, theo Reuters. Nối tiếp cuộc biểu tình đó, cứ mỗi cuối tuần, hàng trăm ngàn, thậm chí hàng triệu người tham gia biểu tình phản đối nữ tổng thống tại thủ đô Seoul và nhiều địa phương khác.

Ngày 30.10.2016: Bà Choi trở về nước sau 2 tháng ở châu Âu, theo sau nhiều cáo buộc nhắm vào bà.

Ngày 4.11.2016: Tòa án Quận Trung tâm Seoul chính thức phát lệnh bắt giữ bà Choi với cáo buộc lạm quyền và câu kết với một số trợ lý tổng thống để gây sức ép buộc các tập đoàn lớn của Hàn Quốc đóng góp tiền cho hai tổ chức phi lợi nhuận được cho là do bà Choi quản lý.

Ngày 6.11.2016: Hai cựu trợ lý hàng đầu của Tổng thống Park là ông Ahn Jong-bum và ông Jeong Ho-sung bị bắt với cáo buộc lạm quyền và hỗ trợ bà Choi.

Ngày 29.11.2016: Tổng thống Park để ngỏ khả năng từ chức và đề nghị quốc hội sắp xếp việc chuyển giao quyền lực. Tuy nhiên, các đảng đối lập bác bỏ đề nghị này, cáo buộc bà Park cố tình trốn tránh quá trình luận tội.

Ngày 6.12.2016: Lãnh đạo các tập đoàn lớn ở Hàn Quốc đến quốc hội tham dự phiên điều trần đầu tiên về vụ bê bối. Khi đó, các đại diện các tập đoàn tuyên bố trước quốc hội rằng họ không tìm kiếm sự ưu ái khi đóng góp tiền cho 2 tổ chức phi lợi nhuận được cho là do bà Choi quản lý.

Ngày 9.12.2016: Quốc hội Hàn Quốc thông qua kiến nghị luận tội Tổng thống Park liên quan đến các cáo buộc trong vụ bê bối, khiến bà bị đình chỉ quyền lãnh đạo. Kể từ đó, Thủ tướng Hwang Kyo-ahn giữ vai trò tổng thống tạm quyền.

Ngày 19.12.2016: Bà Choi xuất hiện lần đầu tiên tại Tòa án Quận trung tâm Seoul, nhưng phủ nhận mọi cáo buộc nhằm vào mình.

Ngày 21.12.2016: Nhóm công tố viên đặc biệt bắt đầu cuộc điều tra về vụ bê bối.

Ngày 3.1.2017: Tòa án Hiến pháp bắt đầu phiên đầu tiên xem xét kiến nghị luận tội bà Park, theo tờ The Hankyoreh. Tòa án Hiến pháp có thời hạn tối đa 180 ngày để ra phán quyết về kiến nghị luận tội này.

Ngày 17.2: Phó Chủ tịch tập đoàn Samsung Lee Jae-yong bị bắt với cáo buộc đưa hối lộ 36 triệu USD cho bà Choi để được chính quyền của Tổng thống Park hậu thuẫn quá trình sáp nhập 2 công ty con của Samsung hồi năm 2015, theo Yonhap.

Ngày 6.3: Nhóm công tố viên đặc biệt công bố kết quả cuộc điều tra kéo dài 70 ngày về vụ bê bối trên, tái khẳng định Tổng thống Park đồng lõa với bà Choi trong vụ nhận hối lộ từ Samsung, theo Yonhap.

Ngày 8.3: Phát ngôn viên Tòa án Hiến pháp Bae Bo-yoon thông báo phán quyết về kiến nghị luận tội bà Park sẽ được công bố vào lúc 11 giờ sáng 10.3 (giờ địa phương), theo Reuters.

Ngày 10.3 (giờ VN) Tòa án Hiến pháp đã ra phán quyết về Tổng thống Park Geun-hye, theo đó tán thành quyết định luận tội của quốc hội đối với nữ lãnh đạo trước bê bối tham nhũng dính líu sâu rộng, theo AFP.

Hành vi của bà Park đã “làm tổn hại nghiêm trọng tinh thần dân chủ và những nguyên tắc của luật pháp”, theo quyền Chánh án tòa án Hiến pháp Lee Jung-mi.

“Tổng thống buộc phải sử dụng quyền lực dựa trên hiến pháp và luật pháp, và mọi hành động phải được minh bạch để người dân có thể đánh giá công tác của bà. Tuy nhiên, bà Park đã che giấu hoàn toàn những hành vi thao túng sự vụ quốc gia của bà Choi và tìm cách chối bỏ mọi hành động sai trái mỗi khi có nghi ngờ xuất hiện, và thậm chí chỉ trích những người nêu lên nghi vấn”, bà Lee Jung-mi nói.

“Tổng thống Park Geun-hye... do vậy bị phế truất”, quyền Chánh án Lee tuyên bố.

Phán quyết này đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử Hàn Quốc một tổng thống đương nhiệm bị phế truất, theo Yonhap. 

GỬI Ý KIẾN