1 Cục hàng hải VIệt Nam Vinalines VINASHIN NXB

Người mang biệt danh “kình ngư nghĩa hiệp”

- Ngư Dân

Gần 45 năm bám biển mưu sinh anh đã trở thành cứu tinh của nhiều người bị nạn. Người dân miền duyên hải Nghệ An ai cũng yêu mến gọi anh với cái tên trìu mến là “Kình ngư nghĩa hiệp”



Đó là anh Trần Văn Sơn (Sinh năm 1966, ở xóm Hải Nam, xã Diễn Bích, Diễn Châu, Nghệ An).
 
Sinh ra trên bến “vọng phu”
 
Sau chuyến đi biển dài ngày trở về, những ngư phủ xã Diễn Bích hình như quên đi những mệt nhọc và nắng nóng như thiêu trên 40 o C để tụm lại trên tàu của “thủ lĩnh” Trần Văn Sơn bàn chuyện Biển Đông.
 
Phải mất gần 1 giờ đồng hồ bàn luận thời sự cùng các ngư phủ, chúng tôi mới có dịp trò chuyện riêng với Trần Văn Sơn. Sơn vóc dáng cao lớn, khuôn mặt sạm đen dạn dày phong sương, đặc biệt là giọng nói rất lớn, chắc nịch, át cả tiếng sóng biển. Ngồi trên mạn tàu, anh đã kể cho chúng tôi nghe về những âm ba đời mình.
 
Vào một ngày cuối năm 1971. Hôm đó trời đang nắng bỗng nhiên mây đen kéo đến. Ngoài biển, một trận lốc bất ngờ ập đến cuốn đi hàng chục tàu thuyền của ngư dân đang đánh cá.
 
Trên đất liền ai cũng giật mình kinh hoàng khi nghe tiếng gầm rú man dại của trận cuồng phong. Từng cột xoáy đen ngòm cuồn cuộn bốc cao cả ki lô mét ở ngoài khơi.
 
Cả thôn như chết lặng rồi cùng chạy ra bờ biển. Tiếng vợ khóc gọi chồng, con gọi cha, mẹ gọi con nghe não cả một vùng. Hàng trăm con người ngồi tựa vào nhau suốt đêm, chong mắt ra biển xa.
 
Hai ngày sau hàng chục xác người dạt về các biển Diễn Châu, Quỳnh Lưu, Cửa Lò. Cả vùng biển Diễn Châu rợp màu tang trắng. Đận đó bố anh Sơn và 44 người đàn ông của làng bỏ mạng ngoài khơi, khiến cho hơn 100 đứa trẻ trở thành mồ côi, hàng chục người vợ trở thành góa bụa. Từ đó, Nam Hải cũng có thêm tên khác là “làng vọng phu”…
 
Sơn ngậm ngùi nhớ lại: “Tôi lúc đó mới lên 10 tuổi, bố mất, mẹ ốm nặng, nên chị em tôi phải đến các bến cá nhặt nhạnh cá rơi và ăn xin sống qua ngày. Có những ngày nhịn đói vàng cả mắt phải ăn cả cá sống người ta đánh rơi…”.
 
Chính những ngày tháng cơ hàn ấy đã buộc cậu bé Trần Văn Sơn phải bỏ học, quyết tâm ra biển cả để làm người đàn ông trụ cột, đỡ đần cho gia đình.
 
Sơn đi làm thuê cho các chủ tàu để học hỏi nghề biển. Vốn giỏi bơi lội, thông minh và dũng cảm nên chỉ một thời gian ngắn Sơn thực sự trở thành một người đi biển đầy kinh nghiệm và bản lĩnh.
 
Những năm tháng lênh đênh làm thuê trên biển, trong con người Sơn luôn cháy bỏng khát vọng được tự mình làm chủ một con tàu để thực hiện giấc mơ vươn ra biển lớn. Giấc mơ đó đã thành hiện thực khi Nhà nước có chính sách hỗ trợ vay vốn để đóng tàu thuyền.
 
Vợ chồng anh đã mạnh dạn vay vốn mua được một chiếc tàu hơn 200 sức ngựa. Từ khi có tàu anh đã tạo công ăn việc làm cho nhiều thanh niên làng và giúp nhiều hộ gia đình xóa đói, giảm nghèo.
 
Nhiều lần xả thân cứu người.
 
Gần 45 năm lênh đênh mưu sinh trên biển cả, Trần Văn Sơn đã trực tiếp cứu sống được nhiều người gặp nạn. Năm 2005, khi đang đánh bắt cá trên biển thì bất ngờ giông tố ập đến, từng con sóng khổng lồ hung dữ lồng lộn như chực nhấn chìm tàu của Sơn. Vốn dày dạn kinh nghiệm anh đã điều khiển con tàu vượt qua được “cửa tử” trong gang tấc.
 
Mặc dù đang trong vòng nguy hiểm nhưng khi phát hiện 4 người của tàu bạn chới với trên biển kêu cứu anh đã không quản hiểm nguy một mình ôm phao nhảy xuống biển cứu người.
 
“Chứng kiến anh Sơn nhảy xuống biển cứu 4 người chúng tôi như nghẹt thở. Lúc đó gió lớn giật liên hồi, sóng dựng đứng như ngọn tre, mặt biển tối thui không thấy gì, tàu thì quay như chong chóng, không thể điều khiển được.
 
Chúng tôi nghĩ có lẽ anh Sơn cũng đã bỏ mạng trong đận đó, nhưng hơn 1 tiếng đồng hồ sau đã thấy anh “tăng bo” cả 4 người trên chiếc phao bơi về phía tàu.
 
Thời khắc đó, rơi xuống biển chỉ có con đường chết, nhưng anh Sơn đã cứu sống được cả 4 người, đúng là kình ngư của biển cả” - Anh Hùng, một ngư dân Diễn Bích khâm phục kể.
 
Trong 2 năm 2006 - 2007, anh Sơn lại tiếp tục cứu được 7 ngư dân của huyện Quỳnh Lưu bị đắm thuyền trên biển. Tháng 4/2009, khi đang cho tàu chạy ra đảo Mê thuộc vùng biển Thanh Hóa, tàu của anh phát hiện một tàu cá của ngư dân xã Quỳnh Phương (Quỳnh Lưu), bị sóng đánh chìm, 5 người đang chơi với trên biển, anh đã cùng các thuyền viên nhảy xuống biển cứu được cả 5 người.
 
Ông Thái Bá Trung người được anh Sơn cứu sống năm đó tâm sự: “Khi đó, 4 cha con tôi và 1 người cháu vật lộn với sóng dữ đã đến hồi kiệt sức.
 
Rất may có anh Sơn đến cứu kịp thời, nếu không, chúng tôi cũng đã bỏ mạng ngoài khơi rồi. Gia đình chúng tôi mang ơn anh Sơn nhiều lắm”.
 
Theo những ngư phủ Diễn Bích thì những năm qua anh Sơn đã cứu sống hơn 20 người khỏi bàn tay thủy thần, song, anh Sơn thì không nhớ rõ.
 
Anh tâm sự: “Tôi mồ côi cha từ nhỏ nên thấu hiểu nỗi mất mát của những đứa trẻ mất cha và nỗi tang thương đau đớn của người thân.
 
Vậy nên khi thấy người gặp nạn tôi quyết tâm bằng mọi giá phải cứu bằng được. Vả lại, mình biết bơi, thấy người gặp nạn thì phải cứu đó là chuyện rất bình thường”.
 
Không chỉ hiệp nghĩa xả thân cứu sống nhiều người mà anh Sơn còn có lòng nhân ái, bao dung. Hơn 10 năm trước, khi biết được hoàn cảnh khốn khó của cậu bé Thái Bá Long ở xã Sơn Hải (Quỳnh Lưu), anh đã bàn với vợ nhận Long làm con nuôi cho em được học hành.
 
Anh Sơn tâm sự: Hiện nay Long đã trưởng thành và có việc làm ổn định ở miền Nam. Hai cậu con trai của vợ chồng tôi cũng đang học đại học và đi nghĩa vụ ngành công an.
 
Các cháu đều đã trưởng thành, nhiều người khuyên tôi nên bỏ nghề biển lên bờ làm doanh nghiệp khỏe hơn nhưng tôi không thể. Biển là máu thịt, là tất cả trong tôi.
 
Tôi sẽ luôn cùng ngư dân Diễn Bích liên kết, giúp đỡ lẫn nhau để bám biển và vươn ra các ngư trường xa hơn”.
 
Ông Thạch Đình Nghĩa - Phó Chủ tịch UBND xã kiêm Chủ tịch Nghiệp đoàn Nghề cá xã Diễn Bích - cho biết: “Anh Trần Văn Sơn là ngư dân tiêu biểu của xã, không những đã có thành tích cứu nhiều người trên biển mà còn là người đầu tiên đưa ra sáng kiến thành lập Chi hội Nghề cá để đoàn kết ngư dân cùng nhau vươn ra các ngư trường rộng lớn.
 
Đến nay Chi hội đã có số vốn lên đến hàng trăm triệu đồng, được sử dụng quay vòng và có ý nghĩa quan trọng, trở thành điểm tựa về vật chất lẫn tinh thần cho những ngư dân vươn khơi, bám biển.
 
Cuối năm 2013, khi huyện Diễn Châu có chủ trương thành lập thí điểm Nghiệp đoàn Nghề cá ở xã Diễn Bích, anh Sơn là một trong những người đầu tiên đăng ký tham gia và vận động các hội viên trong Chi hội Nghề cá của mình cùng tham gia nghiệp đoàn.
 

 

GỬI Ý KIẾN