1 Cục hàng hải VIệt Nam Vinalines VINASHIN NXB

Người có duyên cứu người trên biển

- LÊ THỊ HIỆP

Sau chuyến công tác dài ngày, đại úy Vũ Trọng Phú (Đoàn đo đạc biên vẽ hải đồ và nghiên cứu biển - Bộ Tham mưu - Quân chủng Hải quân) trở về thăm nhà khi hoàn thành chuyến đi nghiên cứu biển gần 9 tháng.


Thuyền trưởng Vũ Trọng Phú (trên cùng bên phải) họp phổ biến nhiệm vụ.
 
Khi ấy, con trai anh đã biết lẫy, biết nhìn mặt bố khóc ầm vì người lạ bỗng dưng bế bồng ôm hôn. 
 
Đôi mắt rưng rưng người vợ trẻ, cảm giác cứ dồn lên, nén lên ngực, cồn cào tận đáy mắt, biết kể gì, biết nói gì hết khi vợ chồng trẻ xa nhau, bầu bí sinh nở không có anh ở bên, hai mẹ con đã chưa từng ghen tỵ, chưa từng buồn, chỉ có nhớ nhung và tự hào khi anh yêu biển, sống cùng biển, bảo vệ biển, để mỗi chuyến trở về lại rắn rỏi hơn, công việc của anh đặc biệt mang nghĩa nặng tình sâu với biển cả… 
 
Người lao động đặc biệt trên biển
 
Năm 2009, sau khi tốt nghiệp Học viện Hải quân Nha Trang chuyên ngành hàng hải, Vũ Trọng Phú được điều động về công tác tại Đoàn đo đạc biên vẽ hải đồ và nghiên cứu biển - Bộ Tham mưu - Quân chủng Hải quân. Đây là đơn vị duy nhất thực hiện việc đo đạc và vẽ “chân dung” biển suốt dọc chiều dài đất nước.
 
Mỗi chuyến đi biển hằng năm của anh cùng đồng đội kéo dài hơn 8 tháng biền biệt, có khi sóng giật gió bão, lênh đênh trên từng vùng biển của tổ quốc. Nhiệm vụ chính của các anh là thực hiện đo đạc biển và tham gia tìm kiếm cứu nạn trên biển.
 
Việc xác định bản đồ để quản lý diện tích biển là một nhiệm vụ quan trọng chiến lược, nghiên cứu biển phục vụ đắc lực cho công tác quốc phòng, phát triển kinh tế biển, đồng thời những kết quả nghiên cứu còn nhằm đánh giá những tác động của môi trường biển, góp phần điều chỉnh quy hoạch hợp lý. Hằng năm bên cạnh đo đáy Biển Đông, anh Phú cùng đồng đội còn tích cực nghiên cứu địa hình, địa chất đáy biển, từ trường, xác định ranh giới thềm lục địa, chuẩn bị lực lượng, phục vụ xây dựng căn cứ bảo vệ tổ quốc từ phía biển, đồng thời khẳng định với các tổ chức thủy đạc quốc tế về chất lượng các tờ Hải đồ…
 
Đoàn nghiên cứu cũng đã tham gia khảo sát để đưa điện ra các đảo của tỉnh Kiên Giang, đảo Cù Lao Chàm của Quảng Nam, có ý nghĩa quan trọng trong việc ổn định, nâng cao đời sống nhân dân trên các đảo - những vị trí tiền tiêu chiến lược của tổ quốc.
 
Sinh ra ở vùng quê Hà Trung (Thanh Hóa) nghèo khó mà giàu truyền thống kiên trung, hiếu học. Anh Phú tâm sự, theo nghiệp lính không chỉ đơn thuần là duyên nghề mà còn là ước mơ. Khi là học sinh phổ thông anh thường mơ ước: “Ước được theo từng con sóng. Ước được thấy đất nước mình đẹp và rộng đến chừng nào… Bảo vệ biển bằng cả cuộc đời mình”, và ước nguyện ấy vẫn vẹn nguyên trong từng nỗ lực của người lính trẻ.
 
Lênh đênh trên biển dài ngày để hoàn thành các nghiên cứu, đo vẽ, xử lý phân tích tại tàu hoặc gửi mẫu phân tích về đất liền. Anh và đồng đội làm bạn cùng biển, cùng mưa nắng trên biển, nước da, hơi thở cũng nhuộm màu biển trời. Những khi biển động, gặp bão, mới là lúc vất vả vô chừng đối với người con đang thực hiện nhiệm vụ trên biển mênh mông. Sau mỗi chuyến công tác, đoàn đem về những tư liệu quý báu về địa chất, lòng biển, môi trường biển, hải đồ…
 
Năm 2012, với năng lực công tác xuất sắc, kinh nghiệm nghiên cứu trên biển và phẩm chất chính trị vững vàng, anh Phú được tin tưởng giao nhiệm vụ Thuyền trưởng tàu HQ-884, Hải đội 695 Đoàn đo đạc biên vẽ hải đồ và nghiên cứu biển - Quân chủng Hải quân. Nhiệm vụ mới, trách nhiệm lớn, từ việc bảo quản, chăm sóc các thiết bị đặc chủng và đắt tiền phục vụ cho các công tác đặc biệt, quan tâm đời sống của các chiến sĩ trên tàu đặc biệt phải luôn sát sao trong công tác chính trị tư tưởng và chuyên môn của bản thân và đồng đội.
 
Những thông số chính xác về độ sâu của biển, độ mặn, tính chất, địa hình đáy biển, khí tượng, thủy văn, yếu tố dòng chảy phải nghiên cứu đúng quy trình và là tâm huyết của từng người lính trên tàu HQ-884. Hành trình của con tàu đo đạc đã đưa anh cùng đồng đội đến với mọi vùng miền của tổ quốc, ngắm nhìn tổ quốc từ phía biển, hiểu biển, yêu biển, mộc mạc đơn sơ như bác nông dân yêu mảnh vườn quen thuộc của mình và cũng thiêng liêng cao cả. chiếm trọn trái tim, lý tưởng của người lính Hải quân.
 
Xuất sắc trong công tác tìm kiếm cứu nạn trên biển
 
Chắc hẳn trong cuộc đời gắn với biển của mình, Vũ Trọng Phú không thể quên hình ảnh 31 ngư dân trên tàu cá QNa-94727 được tàu HQ-884 cứu nạn sau 3 ngày hỏng máy trôi dạt trên biển. Khi đó anh là thuyền phó của tàu, sóng to, gió giật khiến tàu Hải quân khó tiếp cận tàu ngư dân. 31 ngư dân chờ đợi, hạnh phúc vô bờ khi biết mình được cứu sống.
 
Anh vẫn còn xúc động mỗi khi nhớ lại những giây phút đầu tiên vỡ òa khi tiếp cận được 16 ngư dân gặp nạn trên tàu QNg-96084 tại khu vực cách Lý Sơn khoảng gần 100 hải lý. Anh đã xúc động chia sẻ sau chuyến công tác ấy: “Khi tất cả đã cháy đen vì nắng gió, đã bơ phờ kiệt quệ, đã tưởng chừng chìm vô vọng giữa biển khơi mênh mông thì vẫn còn một thứ thắm tươi phấp phới giữa biển trời đó là Cờ Tổ quốc, giương cao trên mũi thuyền cháy đen xám xịt. 16 con người bé nhỏ chờ đợi dưới Quốc kỳ giữa biển quê hương… xúc động lắm.
 
Tàu cháy, không có phương tiện để liên lạc về nhà, chỉ kịp ném ra một bình nước, vớt được một thùng mỳ cháy để bám trụ. Họ không dám ăn những gói mỳ vớt được cho đến khi thật đói, nước khi nào thật khát mới dám uống, tất cả để dành chờ đợi. 16 con người bám víu vào nhau.
 
Trong phút sinh tử họ ngồi kể cho nhau nghe về ý định trong tương lai để quên đi nỗi sợ hãi: Sẽ sửa lại mái nhà, sẽ sinh con trai để nối nghiệp đi biển… khi được cứu lên tàu họ nằm vật ra sau hơn 18 giờ bên bờ vực cái chết. Vậy mà về đất liền họ vẫn tiếp tục vay tiền, đóng tàu để bám biển, giữ ngư trường. Cảm ơn các ngư dân…”.
 
Trong chuyến công tác năm 2014, khi đang làm nhiệm vụ trên biển còn cách khá xa tàu gặp nạn, tàu của anh đã phát hiện tàu ngư dân gặp nạn, treo Quốc kỳ kêu cứu, họ bám trụ trên mũi tàu nổi chỉ như một chấm nhỏ nên có một vài tàu đi qua vẫn không phát hiện được. Tàu HQ-884 sử dụng ống nhòm theo dõi tình hình mặt biển kết hợp với đo đạc và trinh sát nên phát hiện ra.
 
Lập tức, Thuyền trưởng Phú cho toàn đơn vị sẵn sàng, tiếp cận và cứu nạn thành công 16 ngư dân, lai dắt tàu gặp nạn về Lý Sơn. Trong hoạn nạn, nghẹn ngào mà thắm tình quân dân, tất cả các chiến sĩ trên tàu tiến hành chăm sóc y tế, nhường nước ngọt, áo quần, ai cũng mừng mừng tủi tủi vì tất cả ngư dân trên tàu gặp nạn còn sống, khỏe mạnh. Đây là thời gian giàn khoan HD-981 đang hoạt động trái phép nên khi mất liên lạc, người thân các ngư dân lo sợ thêm bội phần.
 
Về đến Lý Sơn, người nhà vái lạy trời đất, ôm chặt những người lính trên biển vì đã sinh ra chồng con họ lần thứ hai. Tất cả nghẹn ngào òa khóc không còn là người cứu nạn và người được cứu mà quân dân như con một nhà sau cuộc chiến sinh tử trở về. Với những chỉ đạo kịp thời và chính xác trong công tác cứu hộ, anh Phú đã vinh dự được Ủy ban Tìm kiếm cứu nạn Quốc gia tặng bằng khen vì đã có thành tích xuất sắc trong thực hiện nhiệm vụ cứu kéo tàu cá QNg-96084 cùng 16 ngư dân trên biển bị nạn.
 
Nhưng với anh, phần thưởng cao quý nhất, thiêng liêng nhất chính là mạng sống của từng ngư dân được anh và đồng đội cứu kịp thời. Liên tục những chuyến tìm kiếm, cứu nạn khi lênh đênh trên biển, anh và đồng đội như những đóa hoa nở giữa biển khơi, là chỗ dựa cho ngư dân khai thác hải sản, giữ vững ngư trường và chủ quyền biển đảo.
 
Không chỉ ngư dân, khi đồng đội của mình gặp nạn trên biển, anh Phú cùng đồng đội cũng tham gia những hoạt động cứu nạn căng thẳng nhất. Sáng 16.4.2015 khi hai tiêm kích Su 22 mang số hiệu 5857 và 5863 gặp nạn trên biển, hai phi công là trung tá Lê Văn Nghĩa và đại úy Nguyễn Văn Tú mất tích, tàu HQ-884 đang thực hiện nhiệm vụ trên biển được lệnh tăng tốc đến vùng biển tìm kiếm cứu nạn cùng với hai tàu khác trong đơn vị.
 
Với các thiết bị đo quét hiện đại, trong điều kiện sóng to gió giật, các anh quần đảo quét đáy biển thực hiện công tác tìm kiếm nơi đồng đội mất tích cùng với các lực lượng khác. Sốt ruột, nóng lòng, anh Phú tâm sự, những ngày ấy thật khó diễn tả, đồng đội đi tìm nhau chỉ nghẹn ngào “Đáy biển lạnh lắm, các đồng chí ơi”. Sau cả chục ngày đêm với nhiều lực lượng, cuối cùng tàu HQ-888 (Trần Đại Nghĩa) đã tìm kiếm được khu vực hai máy bay rơi và hai phi công. Đau đớn, nghẹn ngào khi đồng đội hy sinh, nhưng dẫu sao cũng trọn nghĩa vẹn tình với đồng chí đã ra đi.
 
Với những nhiệm vụ tiên phong trên biển, năm 2014 anh Phú vinh dự được Bộ trưởng Bộ Quốc phòng tặng bằng khen, năm 2015 vinh dự nhận danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quân vì đã có thành tích xuất sắc góp phần vào sự nghiệp xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng và bảo vệ tổ quốc.
 
Cũng trong năm 2015 tàu HQ-884 do anh làm Thuyền trưởng đã vinh dự được Chủ tịch Nước trao tặng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba vì đã có thành tích xuất sắc trong huấn luyện, phục vụ chiến đấu, xây dựng quân đội nhân dân, củng cố quốc phòng, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc. Và hiện nay, đại úy Vũ Trọng Phú được cấp trên tin tưởng cử đi đào tạo nâng cao kiến thức chỉ huy tham mưu tại Học viện Hải quân Nha Trang.
 
Sau những vất vả, gian truân trên biển của đời lính mới trải qua, anh vẫn lạc quan, lãng mạn đúng chất lính biển: “Anh yêu nghề đi biển bởi truyền thống gia đình. Yêu phong cảnh đẹp ngoài biển. Tại sao bạn không ra biển ngắm cá heo và bầu không khí trong lành… Và đó còn là đam mê đi đo các khu vực chưa được khảo sát kỹ. Là cảm giác đời lính đẹp biết bao khi thấy biển yên bình, thấy ngư dân bám biển”…
 

Có những công việc thật đặc biệt giữa cuộc sống hối hả hôm nay. Anh - người lính đã sống và lao động cùng hơi thở của sóng, của đảo… đẹp tựa như rặng san hô nở hoa trên biển. Có lẽ giản đơn thôi, vì anh là lính Cụ Hồ, vì Bác đã có những người con theo chân Bác như thế! 

GỬI Ý KIẾN