1 Cục hàng hải VIệt Nam Vinalines VINASHIN NXB

Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tìm kiếm, cứu nạn trên biển (Kỳ 1)

- Trung tướng, TS. Nguyễn Quang Đạm*

Tìm kiếm cứu nạn (TKCN) trên biển là hoạt động thể hiện tinh thần nhân đạo cao cả của mọi tổ chức, cá nhân, đồng thời cũng là nghĩa vụ, trách nhiệm của mọi quốc gia, nhất là đối với các quốc gia có biển.



Cán bộ, chiến sĩ tàu CSB 9001 tiếp cận, triển khai phương án cứu tàu cá BĐ 95066TS bị nạn trên vùng biển Phú Quý, Bình Thuận.
 
Nước ta nằm trong khu vực Biển Đông - một trong những khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng nặng nề về thiên tai, bão, lũ do biến đổi khí hậu gây nên. Thời tiết, khí hậu, thủy văn diễn biến phức tạp, khó lường. Hằng năm, Việt Nam chịu ảnh hưởng từ 10 - 12 cơn bão và áp thấp nhiệt đới (ATNĐ), trong đó có 5 - 7 cơn bão trực tiếp đổ bộ vào nước ta với nhiều cấp độ rủi ro thiên tai khác nhau. Các địa phương nơi cơn bão, ATNĐ đi qua thường để lại nhiều hậu quả, gây thiệt hại nghiêm trọng, làm cho hàng trăm người thương vong, hàng nghìn người mất nhà cửa; tàu thuyền, hệ thống đê điều, cơ sở hạ tầng, thủy sản nuôi trồng… bị tàn phá, hủy hoại.
 
Trên các vùng biển Việt Nam, hoạt động hàng hải, nghề cá có chiều hướng gia tăng, phát triển kinh tế biển ngày càng diễn ra nhộp nhịp. Tình hình an ninh phi truyền thống trên biển luôn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn những nhân tố gây mất ổn định, khó lường từ cướp có vũ trang chống lại tàu thuyền đến tranh chấp ngư trường, đánh bắt trái phép thủy hải sản. Trong khi đó, công tác bảo đảm an ninh, an toàn hàng hải chưa được coi trọng, ý thức của ngư dân còn chủ quan, đơn giản; nhiều tàu, thuyền tình trạng kỹ thuật đã xuống cấp, cũ hỏng nhưng không được quan tâm sửa chữa, khắc phục nên đã xảy ra nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn về người và tài sản.
 
Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam ngoài chức năng, nhiệm vụ trọng tâm là duy trì thực thi pháp luật, kiểm tra, kiểm soát, bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán; giữ gìn an ninh, trật tự, an toàn trên các vùng biển và thềm lục địa; đấu tranh chống các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa… còn có nhiệm vụ thường xuyên, không kém phần quan trọng là tham gia tìm kiếm, cứu nạn, khắc phục thiên tai, sự cố trên biển và thực hiện các hoạt động bảo vệ môi trường, tổ chức ứng phó sự cố môi trường biển.
 
Cứu nạn là việc làm cần thiết và cấp bách, thông qua các hoạt động sử dụng lực lượng, phương tiện, bao gồm cả tư vấn biện pháp y tế ban đầu hoặc các biện pháp khác để cứu người bị nạn thoát khỏi nguy hiểm đang đe dọa tính mạng của họ đến nơi an toàn. 
 
 
Nhận thức sâu sắc ý nghĩa và tầm quan trọng của nhiệm vụ ứng phó thiên tai và tìm kiếm cứu nạn (ƯPTT&TKCN) nên ngay từ ngày đầu thành lập lực lượng, Cảnh sát biển Việt Nam luôn chủ động nắm chắc tình hình thời tiết, khí hậu, thủy văn trên các vùng biển; phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ với các lực lượng chức năng, chính quyền và nhân dân địa phương 28 tỉnh, thành ven biển triển khai có hiệu quả công tác ƯPTT&TKCN trên các vùng biển và thềm lục địa của Tổ quốc; góp phần giúp đỡ các tổ chức, cá nhân yên tâm bám biển làm ăn, phát triển kinh tế; được Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc Phòng và nhân dân tin tưởng đánh giá cao.
 
Với phương châm “Không có lực lượng cơ động nào nhanh bằng lực lượng tại chỗ”, hằng tháng, BTL Cảnh sát biển thường xuyên duy trì lực lượng, phương tiện trực sẵn sàng chiến đấu (SSCĐ), TKCN tại các cảng Hải Phòng, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Quảng Nam, Khánh Hòa, Vũng Tàu, Cà Mau, Phú Quốc; tàu trực trên biển tại các đảo Bạch Long Vĩ/Hải Phòng, Hòn La/Quảng Bình, Cồn Cỏ/Quảng Trị, Lý Sơn/Quảng Ngãi, Phú Quý/Bình Thuận và Thổ Chu/Phú Quốc. Ngoài ra, còn có từ 15-20 tàu thường xuyên hoạt động thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, tuần tra, kiểm soát, thực thi pháp luật trên các vùng biển. BTL Cảnh sát biển cũng đã thiết lập kênh thông tin thu canh TKCN 24/24h trên các tần số 6650 KHz và 9939 KHz, tuyên truyền phổ biến cho ngư dân biết để khi gặp nạn cần thông báo ngay cho Lực lượng Cảnh sát biển. Sự có mặt của Lực lượng Cảnh sát biển trên các vùng biển của Tổ quốc thực sự là điểm tựa vững chắc cho ngư dân vươn khơi bám biển, kịp thời hỗ trợ ngư dân xử lý những tình huống trên biển, nhất là khi bị tàu cá nước ngoài xua đuổi, đâm va, cướp ngư lưới cụ và khi gặp thiên tai, sự cố. 
 
Năm 2017, BTL Cảnh sát biển đã triển khai thực hiện thành công mô hình công tác dân vận “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân”; chủ trì phối hợp các lực lượng chức năng, chính quyền, đoàn thể địa phương ở 08 xã (huyện) đảo tổ chức tuyên truyền cho hơn 4.500 cán bộ, nhân dân; hơn 3.000 học sinh; cấp phát hàng nghìn tờ rơi về những điều ngư dân cần biết khi làm ăn trên biển và 250 cuốn sổ tay tuyên truyền pháp luật cho ngư dân. Từ năm 2013 đến nay, BTL Cảnh sát biển đã hỗ trợ hàng chục tấn lương thực, thực phẩm, nước ngọt, thuốc men, áo phao cứu sinh và chăm sóc y tế cho hàng trăm ngư dân gặp nạn trên biển. Sử dụng 150 lượt tàu, xuồng, 2.808 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia phối hợp tổ chức TKCN trên các vùng biển. Trong đó, độc lập TKCN được 554 người, vớt được 14 thi thể và cứu kéo thành công 44 tàu thuyền bị nạn, (gồm có cả người, phương tiện nước ngoài).
 
 (Còn nữa)

 * Nguyên Tư lệnh cảnh sát biển

GỬI Ý KIẾN